เซ็บเดิร์มคือภาวะหนังศีรษะอักเสบเรื้อรังที่เกิดเป็นช่วง ๆ (flare-ups) มีลักษณะเป็น
ผิวแดง
คัน
มีสะเก็ดลอกเป็นแผ่น
หนังศีรษะมันกว่าปกติ
ภาวะนี้เกิดขึ้นได้ทั้งบน หนังศีรษะ, คิ้ว, ข้างจมูก, และ หลังหู
มักกำเริบในสภาพอากาศร้อนชื้น, มีฝุ่น, ความเครียด หรือเมื่อใช้ผลิตภัณฑ์ที่ระคายเคือง
ชนิดต่างๆของเซ็บเดิร์ม
บริเวณใบหน้ามักเกิดใน T-zone, ข้างจมูก (nasolabial folds), คิ้ว, และ คาง เนื่องจากเป็นบริเวณที่มีต่อมไขมันหนาแน่นที่สุดบนใบหน้า งานวิจัยพบว่าในผู้ป่วย เซ็บเดิร์มบริเวณใบหน้า มีการเพิ่มจำนวนของเชื้อรา Malassezia restricta และ M. globosa พร้อมการสูญเสียความสมบูรณ์ของเกราะผิวทำให้ผิวแดง ลอก และไวต่อสิ่งเร้าได้ง่าย เซ็บเดิร์มบนใบหน้ายังสัมพันธ์กับไมโครไบโอมผิวที่ผิดสมดุล ซึ่งถูกกระตุ้นได้โดยสภาพอากาศร้อนชื้น ความเครียด และสารระคายเคือง เช่น น้ำหอมและแอลกอฮอล์ในสกินแคร์
หนังศีรษะเป็นตำแหน่งที่พบเซ็บเดิร์มมากที่สุด เพราะเป็นบริเวณที่มี ต่อมไขมันขนาดใหญ่และหนาแน่นสูงที่สุดในร่างกาย การศึกษาหลายฉบับพบการเพิ่มจำนวนของ Malassezia globosa ซึ่งผลิตเอนไซม์ lipase แยกไขมันบนผิวหนัง → สร้างกรดไขมันอิสระที่ทำให้เกิดการอักเสบ (Turner et al., 2012) สิ่งที่เป็นเอกลักษณ์ของเซ็บเดิร์มบนหนังศรีษะคือการเกิดแผ่นหนาร่วมกับอาการคันรุนแรง
บริเวณหลังใบหูเป็นจุดที่ อับชื้น + มีไขมันผสมเหงื่อ จึงเป็นสภาพแวดล้อมที่เหมาะต่อการเพิ่มจำนวนของ Malassezia. งานวิจัยระบุว่าบริเวณหลังหูเป็นหนึ่งในตำแหน่งที่เชื้อ Malassezia sympodialis พบมากที่สุด และมักสัมพันธ์กับอาการคันและการเกิดแผ่นหนา (Sugita et al., 2010). ลักษณะเฉพาะของบริเวณนี้คือมีเส้นผมสัมผัสตลอดเวลา → กักความชื้น → เกราะผิวอ่อนแอ → เกิดอาการได้ง่ายเมื่ออากาศร้อนหรือมีเหงื่อ
ลำตัวส่วนบน เช่น บริเวณ sternum (กลางหน้าอก) และ interscapular area (ระหว่างสะบักหลัง) เป็นบริเวณที่มีต่อมไขมันหนาแน่นและได้รับอิทธิพลจากฮอร์โมนเพศ ทำให้พบได้บ่อยโดยเฉพาะในผู้ชาย งานวิจัยพบว่า Malassezia sympodialis เป็นสายพันธุ์เด่นในบริเวณลำตัวของผู้ป่วยและมีส่วนเกี่ยวข้องกับการอักเสบผ่านกระบวนการอักเสบของต่อมไขมัน(Ashbee & Evans, 2002).
เซ็บเดิร์มบริเวณลำตัวมักมีลักษณะเป็นผื่นแดงขอบชัด มีสะเก็ดบาง หรือมีลักษณะเป็นปื้นมัน ซึ่งอาจกำเริบมากขึ้นเมื่อมีเหงื่อมาก การเสียดสีจากเสื้อผ้า หรือในสภาพอากาศร้อนชื้น. งานวิจั (Yim et al., 2020) ระบุว่าเซ็บเดิร์มบริเวณลำตัวมีความสัมพันธ์สูงกับเกราะผิวที่อ่อนแอ เช่นเดียวกับบริเวณใบหน้าและหนังศีรษะ ทำให้ผิวมีแนวโน้มไวต่อสารกระตุ้นจากสภาพแวดล้อมมากขึ้น.
Malassezia folliculitis คือภาวะที่เชื้อราในกลุ่ม Malassezia เจริญเติบโตมากผิดปกติภายในรูขุมขน ทำให้เกิดตุ่มเม็ดเล็ก ๆ คัน แดง หรืออักเสบบริเวณที่มีความมัน เช่น หน้าผาก แก้ม กรอบหน้า หน้าอก และหลัง อาการมักคล้ายสิวผด แต่มีลักษณะเป็นตุ่มขนาดใกล้เคียงกัน กระจายตัวแน่น และมักมีอาการคันร่วมด้วยมากกว่าสิวทั่วไป ภาวะนี้พบได้บ่อยในคนที่มีผิวมัน เหงื่อออกง่าย อยู่ในสภาพอากาศร้อนชื้น หรือเพิ่งใช้ยาปฏิชีวนะบนผิวหรือแบบรับประทาน ซึ่งอาจทำให้สมดุลของจุลชีพบนผิวเสียไปและเอื้อให้เชื้อราเติบโตมากขึ้น
สาเหตุสำคัญคือความมันบนผิวและความอับชื้นที่ทำให้เชื้อราเพิ่มจำนวนในรูขุมขน และทำให้เกิดการอักเสบเฉพาะจุดอย่างต่อเนื่อง หลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นสิวฮอร์โมนหรือสิวแพ้ ทำให้ดูแลผิดวิธี เช่น การใช้ผลิตภัณฑ์ลดความมันแรงเกินไปหรือใช้ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียเพียงอย่างเดียว ซึ่งไม่ช่วยแก้ปัญหาจากเชื้อรา ภาวะนี้จึงต้องอาศัยการทำความเข้าใจว่าเป็น “เชื้อราในรูขุมขน” มากกว่าสิวทั่วไป รวมถึงการดูแลผิวให้แห้งสะอาด ลดความมันส่วนเกิน หลีกเลี่ยงสิ่งอุดตัน และรักษาความสมดุลของไมโครไบโอมผิวเพื่อป้องกันการกำเริบซ้ำ.
เชื้อ Malassezia globosa และ M. restricta ใช้ไขมันบนผิวหนังเป็นอาหารและสร้างกรดไขมันที่รบกวนเกราะผิว → กระตุ้นการอักเสบ
(DeAngelis et al., PNAS 2005)
บริเวณที่มีต่อมไขมันหนาแน่น เช่น หนังศีรษะ ใบหน้า หน้าอก จะมีความเสี่ยงสูง เพราะไขมันส่วนเกินเป็นตัวกระตุ้นการเจริญของเชื้อรา
(Faergemann, 2002)
ผิวสูญเสียน้ำเพิ่มขึ้น (TEWL เพิ่ม) และขาดสมดุลของไขมันผิว → ทำให้ระคายเคืองง่ายและเกิดการลอกเป็นแผ่น
(Dessinioti et al., 2013)
ร่างกายตอบสนองไวต่อสารจากเชื้อราและไขมันที่เปลี่ยนรูป ทำให้เกิดรอยแดง คัน และสะเก็ด
(Turner et al., J Invest Dermatol 2012)
ความเครียด อากาศร้อนชื้น ฝุ่น ควัน เหงื่อ การอดนอน และผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอม/แอลกอฮอล์ → ทำให้อาการกำเริบได้
(Yim et al., J Dermatol 2020)
เซ็บเดิร์มผิวมัน VS ผิวแห้ง
อาการ: ลอก แห้ง แดง ผิวรู้สึกตึง จุดอื่นๆมีความแห้ง
สาเหตุ: ผิวขาดสมดุลย์จากความแห้ง เกราะผิวพัง ขาด ceramides
อาการ: ลอก แห้ง แดง มีความมันวาวชัดเจน มีสิวร่วมด้วย
สาเหตุ: ผิวขาดสมดุลย์จากความมัน เชื้อยีส Malazzesia เติบโตจากความมันมากเกินไป
นวัตกรรมจาก RMD Dermatological Laboratory
เจลครีมสำหรับผิวหน้ามัน
Niacinamide 4% + Zinc PCA 1% + Postbiotic Complex
ขนาด 30 ml ราคา 490 บาท
ลด 4 สัญญาณผิวจากเซ็บเดิร์มบนผิวหน้ามัน ได้แก่ ลดเชื้อต้นตอ ลดการผลิตน้ำมัน ปรับสมดุลเกราะผิว
เจลครีมสำหรับผิวหน้าแห้ง
Bisabolol + Ceramide NP + Piroctone Olamine
ขนาด 30 ml ราคา 490 บาท
ลดการระคายเคืองจากเซ็บเดิร์มสำหรับผิวแห้งใช้ได้ทั้งหน้าหลังหูและกาย ลดการลอกและความไม่สบายผิว
แชมพูสำหรับหนังศรีษะและหลังหู
ลดรังแคสะสมและความคัน 90% ใน 4 สัปดาห์ สำหรับหนังศรีษะที่มีรังแคเรื้อรัง สำหรับหนังศรีษะและหลังหู
[ 1% Piroctone Olamine + Climbazole] + 1% Salicylic Acid
ขนาด 200 ml ราคา 390 บาท
ควบคุมการเติบโตของเชื้อ Malassezia ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของรังแคและเซ็บเดิร์ม ช่วยสลายสะเก็ด ลดการสะสมของผิวเก่า สูตรอ่อนโยนไม่ทำให้ผมแห้งตึง ให้หนังศีรษะรู้สึกสะอาด เบาสบาย คันน้อยลง เหมาะสำหรับผู้ที่มีรังแคเรื้อรัง หนังศีรษะมันง่าย หรือมีอาการลอกเป็นแผ่นจากเซ็บเดิร์ม
โฟมล้างผิวหน้าและกาย
เจลโฟมล้างหน้าและผิวกายปลอบประโลมผิวที่มีแนวโน้มเป็นเซ็บเดิร์มบนใบหน้าและร่างกาย
[ 1% Zinc Pyrithione + Climbazole] + [ 1.5% Niacinamide + Tea Tree Extract]
ขนาด 100 ml ราคา 359 บาท
ช่วยลดการสะสมของเชื้อ Malassezia ที่ทำให้ผิวแดง คัน และลอกเป็นขุย พร้อม Niacinamide ที่ช่วยเสริมเกราะปกป้องผิว ลดรอยแดง และปรับสมดุลความมัน
สารสกัด Tea Tree Extract ช่วยทำความสะอาดผิวอย่างอ่อนโยน ลดสิ่งอุดตันและความมันส่วนเกิน สูตร ปราศจากซัลเฟต (Sulfate-Free) ไม่ทำให้ผิวแห้งตึง ให้ผิวรู้สึกสะอาด นุ่มลื่น และสบายขึ้นเมื่อใช้เป็นประจำ
ดูผลิตภัณฑ์
กันแดดสำหรับผิวหน้าและกาย
Piroctone Olamine + 3% TrueCalm + 2% Microbiome Equalizer Prebiotics
ขนาด 50 ml ราคา 399 บาท
TrueCalm 3% ที่ช่วยปลอบประโลม ลดรอยแดง และลดความไวของผิวต่อแสงแดดและมลภาวะ นอกจากนี้ยังมี Microbiome Equalizer Prebiotics 2% ที่ช่วยสนับสนุนจุลชีพผิวที่ดี ทำให้เกราะปกป้องผิวแข็งแรงขึ้น สูตรกันแดดแบบ Physical Sunscreen ช่วยสะท้อนรังสี UVA/UVB โดยไม่อุดตัน ไม่ทิ้งคราบขาวหนา พร้อมให้ความสบายผิว เหมาะสำหรับผิวแพ้ง่าย